Alternatieve kaart van Noord

Afgelopen voorjaar gingen we met Arita Baaijens op ontdekkingsreis in het kader van Expeditie Groen. Arita leerde in Siberië van de inheemse bevolking hoe je een gebied in kaart brengt. Maar niet zomaar een topografische kaart; eentje waar de herinneringen en emoties die mensen bij die plekken hebben, ook op staan.

Arita: ''We beschrijven waarom deze plekken zoveel waard zijn en mensen daar met hun fikken vanaf moeten blijven,' zegt Rita. 'Denk bijvoorbeeld aan uitzichten en plekken waar je even rustig zit en een boom kunt horen ruisen. Groen is veel meer dan alleen maar leuk.''

Bekijk hieronder het resultaat:

Groen in de stad is verre van passief. Parken, bomen, water, planten en dieren onderhouden een levendige relatie met bewoners. De buitenwereld spreekt luid en duidelijk voor wie de taal verstaat. Doordenker: Wanneer is groen in de wijk perfect? Als het aan een ideaalbeeld voldoet? Nut heeft? Niet bijt of prikt? Of is groen in Amsterdam Noord juist perfect als het voor zichzelf mag spreken, de ruimte krijgt en zich regelmatig onttrekt aan regels die door mensen zijn bedacht?

Observatie 1: In gesprek met vier uitzichten

Wanneer ken je een plek en hoe kom je erachter wat die plek tegen je zegt? Met de ogen gesloten bewegen we in een cirkel, ruggen naar elkaar toe, en stoppen op elk van de vier windrichtingen. Kijk met geopende ogen tien seconden aandachtig naar het stedelijke landschap voor je. Vier uitzichten. Vier mentale foto’s. Welke kant zou je absoluut niet op willen en waarom niet? Welk uitzicht lonkt het meest en waarom wil je daarheen? Wat zag je?

golvende lijnen, organische bebouwing met diversiteit aan woningen, oud / nieuw , windhoek ,wuivende halmen & bomen, bomen, scharrelplek, uitzicht geblokkeerd, rommel, gesloten hekken, doorkijkjes, water, meerdere opties om heen te gaan, plek om vrij te ademen, groen, open, gesloten, uitnodigend, spelen & ontdekken, vergezicht, levendigheid door bewegend water, stenen, massief huizenblok, armoedig, grijsheid, afwezigheid van mensen in tuin & op straat voelt niet prettig, koel, gesloten

Observatie 2: Oren als schoteltjes

Luister naar geluiden die de aandacht vangen. Windgeraas, auto’s, kabbelend water. Let dan op de ruimte tussen de geluiden. Ook daar laat de plek van zich horen. Zacht gesnater of gekir van vogels. Het gekrabbel van een kever. Een vleugelslag. Wind op huid.

Observatie 3: Ogen dicht, zintuigen aan

We gaan lopen en dit is de afspraak: Jij doet je ogen dicht en leunt op mij. Onderweg laat ik je dingen ruiken, proeven, voelen en horen. Ik weet zeker dat je de plek intiemer leert kennen dan gewoonlijk. Teken na afloop de route zoals de zintuigen het zich herinneren.

Observatie 4: Lijnen in stedelijk landschap

In de aanleg van kanalen, de opstelling van bomenrijen, het straten- plan en de inrichting van stedelijk landschap ligt een geschiedenis besloten die heden verbindt met een soms ver verleden. Elke ingreep in de stad vereist een locatie. Er bestaat dus geen plek zonder verhaal. Horizontale en verticale zichtlijnen maken deel uit van dat verhaal en vertellen meer dan we soms gewaar zijn. Schets een uitzicht van je keuze en noteer alleen horizontale en verticale lijnen. Welke sfeer roept het beeld op?